Projekt realizowany przez:

Reklama
Reklama
  • Centrum Integracji Społecznej w Tychach ? szansą na nowy początek
    Centrum Integracji Społecznej w Tychach ? szansą na nowy początek
Reintegracja społeczna w CIS w Tychach

Problematyka udzielanego wsparcia społecznego w Centrum Integracji Społecznej jest bardzo ogólnie określona w ustawie o zatrudnieniu socjalnym z dnia 13 czerwca 2003 r. O działaniach prowadzonych w CIS-ie mówi psycholog Agnieszka Fabiś.


Piotr Mazurek: ? Czym zajmuje się psycholog w Centrum Integracji Społecznej w Tychach?

Agnieszka Fabiś: ? Prowadzę zajęcia reintegracji społecznej ? warsztaty psychologiczne oraz udzielam naszym beneficjentom indywidualnych porad i wsparcia w trudnych sytuacjach życiowych, czasami zajmuję się wstępną diagnostyką zaburzeń.

P.M. ? Pole pracy jest więc bardzo duże i trudne. Jakie są tematy warsztatów psychologicznych?

A.F.: ? Pracujemy w CIS z osobami długotrwale bezrobotnymi, a więc tematy dotyczą głównie poczucia własnej wartości, pozytywnego myślenia, sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych, kształtowania aktywnej i odpowiedzialnej postawy życiowej, pełnienia określonych ról społecznych, dbania o zdrowie, kwestii uzależnień, radzenia sobie z trudnymi emocjami, przemocy i możliwości jej przeciwdziałania, ale również proponujemy nowe sposoby spędzania czasu, czy trenujemy kompetencje społeczne.

P.M.: ? Czyli tematy pozwalające beneficjentom powrócić na rynek pracy.

A. F.: ? To, czy beneficjenci powrócą na rynek pracy, jest zadaniem "statutowym" CIS, nad którym pracuje doradca zawodowy, pracownik socjalny, instruktorzy zawodowi i psycholog. Jednak dla mnie ważne jest, by beneficjenci wrócili do kontaktów społecznych, by wyszli z izolacji i uwierzyli w siebie, ważne jest przywrócenie poczucia własnej wartości, nadwerężonej poprzez "stanie się bezrobotnym".

P.M.: ? Jakie skutki psychologiczne powoduje "stanie się bezrobotnym"?

A.F.: ? Utrata pracy jest jednym z bardziej stresujących wydarzeń życiowych. Osoba, która stała sie bezrobotna, musi zmienić dotychczasowe wzory zachowania, aby przystosować się do nowej dla niej sytuacji. Utracie pracy towarzyszy duża labilność emocjonalna, pojawia się poczucie krzywdy, upokorzenia, lęk przed przyszłością, przygnębienie. Niektórzy bezrobotni przeszli fazę optymizmu, kiedy traktuje się nową sytuację jak urlop, po którym podejmie sie aktywność ? wierzą w sukces. Jednak w przypadku naszych beneficjentów ? osób z niskimi kwalifikacjami zawodowymi oraz z uwagi na sytuację na rynku pracy, szybko następuje powrót do pesymizmu i rezygnacji, a w konsekwencji do izolacji, spadku zainteresowań i oczekiwań. Sytuacja obiektywnie staje się trudna ? brak pieniędzy, rosnące zadłużenie, problemy lokalowe. Wtedy obniża się poczucie bezpieczeństwa i zaufania do innych i siebie samych, a bezradność rozciąga się na obszary życia, które do tej pory znajdowały się pod kontrolą.

Zadaniem psychologa w CIS jest przywrócenie osobom bezrobotnym poczucia kontroli nad swoim życiem, motywacji do podejmowania zmian i wchodzenie w dobre relacje społeczne.

P.M.: ? A jak to jest z uzależnieniami? Ustawa o zatrudnieniu socjalnym z dnia 13 czerwca 2003 r. daje szansę na rozwiązanie trudnej sytuacji również osobom po zakończonej terapii.

A. F.: ? Czasami ludzie w sytuacjach trudnych uciekają w używki, głównie w alkohol, poprzez który mają nadzieję wyregulować stany napięcia i przeciążenia. Często są to wzorce wyniesione ze środowisk, w których się dorastało. Naszym zadaniem ? zespołu pracowników CIS ? jest dostrzeżenie problemu i skierowanie beneficjenta na diagnostykę i leczenie do specjalistycznej poradni leczenia uzależnień.

P.M.: ? Czy Twoje wykształcenie psychoterapeutyczne przydaje sie w pracy w CIS?

A.F.: ? Jasne! Wychodzę z założenia, że lepiej wiedzieć i rozumieć więcej, ale też doświadczenie terapeutyczne nauczyło mnie szacunku i pokory wobec ludzkich problemów, tego, że relacja z drugim człowiekiem już może być lecząca. CIS to nie miejsce do prowadzenia psychoterapii, jednak zdarza się, że zachęcam beneficjentów do podjęcia profesjonalnej psychoterapii. Problemem jest mała dostępność tej formy leczenia w ramach NFZ, a nasi beneficjenci nie są osobami zamożnymi, by było ich stać na prywatną terapię.

W pracy w CIS stosuję jedynie elementy terapii poznawczo-behawioralnej, szczególnie w pracy nad zmianą schematów poznawczych, postaw, które bywają bierne lub roszczeniowe. Pojawiają się też problemy z obszaru terapii egzystencjalnej dotyczące sensu życia, wartości, potrzeb i planów oraz problemy systemów rodzinnych ? terapii systemowej.

P.M.: ? Mogłabyś powiedzieć parę słów na temat wpływu bezrobocia na funkcjonowanie rodziny osoby bezrobotnej.

A.F.: ? Często osoby bezrobotne nie żyją w pełnych rodzinach, są to np. matki samotnie wychowujące dzieci lub samotni mężczyźni. U osób żyjących w rodzinach, w których pojawia się problem bezrobocia, mogą pojawić się konflikty, brak cierpliwości, agresja, wstyd i frustracja z powodu braku możliwości zaspokojenia potrzeb dzieci, które nie do końca rozumieją sytuację materialną, w jakiej znalazła się rodzina. Zdarzają się też wzajemne oskarżenia, napięcie i rozstania lub indolencja dotycząca problemów bliskich. Koncentracja na problemach bytowych, stany depresyjne powodować mogą zaniedbanie edukacji dzieci, ich wypoczynku czy sposobu spędzania wolnego czasu. Rodziny borykające sie z problemem bezrobocia bywają izolowane przez znajomych czy dalszą rodzinę ? stają się, bowiem mniej atrakcyjne towarzysko.

Niebezpiecznym zjawiskiem, które mieliśmy okazję zaobserwować, jest przekaz generacyjny dotyczący stosunku do pracy zawodowej, etatowej. Są rodziny, które z pokolenia na pokolenie stają się klientami instytucji pomocy społecznej, w których trudno odejść młodym od znanego wzorca funkcjonowania. Naszym zadaniem jest pokazanie alternatywy, nauczenie zadaniowego podchodzenia do sytuacji trudnych.

P.M.: ? Dziękuję za rozmowę.

A.F.: ? Ja również dziękuję.

Agnieszka Fabiś ? psycholog i psychoterapeutka; prowadzi prywatny gabinet psychoterapeutyczny, pracuje w Centrum Integracji Społecznej w Tychach oraz w Poradni Zdrowia Psychicznego.